Het sneeuwt de laatste jaren niet meer zo vaak en de sneeuw blijft meestal ook niet zo lang liggen. De winters zijn gewoon wat zachter dan pakweg 25 jaar geleden. Toch kan het zo nu en dan nog gemeen vriezen. Dat is dan ‘kale vorst’ die diep in de grond kan doordringen. De beschermende sneeuwlaag ontbreekt immers. Planten hebben van kale vorst meer te lijden dan van vriesweer met een sneeuwlaag. De beschermende ‘deken’ ontbreekt.

Sneeuw bevat veel lucht en heeft daardoor isolerende eigenschappen. Alles wat eronder zit wordt goed beschermd. Dat verandert pas in periodes met afwisselend dooi en vriesweer. De sneeuw smelt dan tot een ijsbrij, verliest z’n luchtvulling en isoleert niet meer wat temperatuur betreft. Alles wat onder die laag zit wordt hermetisch afgesloten, zodat er geen lucht meer bij raakt. Planten in de grond onder zo’n ijslaag kunnen dan stikken. De laatste jaren zetten we hoe langer hoe meer soorten planten in de tuin. De stelling is, echte winters komen in België niet meer voor, dus kunnen bijna alle planten de winter overleven. Helaas, dat is niet zo!

Veel bloeiende vaste planten komen uit de hoger gelegen Alpenweiden waar in de winter meestal een dik pak sneeuw ligt en het keihard vriest. Dezelfde planten hebben het moeilijk in onze Belgische kwakkelwinter zonder sneeuw, met kale vorst of bevroren ijslagen. Exotische planten zoals winterharde palmbomen en olijfbomen kunnen heus wel wat vorst verdragen, maar leiden toch tot grote teleurstellingen. In onze Belgische winters zullen we de planten moeten beschermen tegen het barre winterweer.

Vaste planten die met kruidachtig blad overwinteren kunnen we afdekken met takken die we overgehouden hebben van het snoeien. Tussen deze takken ontstaat een luchtlaagje dat uitdroging van het blad tijdens de vorst voorkomt. Het vormt net als de sneeuw een soort deken.

Takjes van de skimmia of kerstgroen van coniferen kunnen uit de eigen tuin worden geplukt, maar doe dit voorzichtig. Dun de struiken uit, waardoor je niet ziet dat je gesnoeid hebt.