Als gastheer van de legendarische Tonight Show bewees Jay Leno (59) een waardig opvolger te zijn van Johnny Carson. De show behield onder Leno immers zijn toppositie gedurende bijna drie presidentschappen. Zijn gasten varieerden van beroemde artiesten tot astronauten en politici. Leno leek nooit uitgeblust of minder dan honderd procent dankbaar voor wat hij noemt ‘het domme geluk van het hebben van de leukste, gemakkelijkste job in de showbusiness.’

Leno houdt het eenvoudig. Hij is al bijna dertig jaar getrouwd met zijn vrouw Mavis, werkte gedurende zeventien televisieseizoenen met dezelfde schrijvers, en draagt elke dag dat hij niet werkt dezelfde outfit – een blauw denim overhemd en een jeans. Hij werkt liever in het stand-upcomedy circuit dan dat hij op vakantie gaat. Vorig jaar trad hij bijna 160 keer op in verschillende clubs. Het hoort bij de ‘maak-iets-van-jezelf werk-ethiek van de oostkust’, die hij overnam van zijn vader, een onvermoeibare verzekeringsagent.

In de vliegtuighangar in Burbank (Californië), waarin zijn oldtimers staan, praat Leno over zijn favoriete momenten uit de Tonight Show en het geheim van het succes.

V. Wanneer hing je voor het eerst de grapjas uit?

A. Toen ik een jaar of zes, zeven was, liep ik in winkels graag weg van mijn moeder. Ik deed dan alsof ik verdwaald was, zocht de bedrijfsleider op en zei [doet alsof hij huilt]: ‘Ik ben mijn moeder kwijt! Kunt u mevrouw Leno omroepen?’ Even later hoorde je dan door de intercom: ‘Wil mevrouw Leno naar de ingang komen’. Dan haastte mijn moeder zich naar de ingang, totaal in paniek, en ik had de hele weg naar huis de grootste lol. Mijn moeder komt uit Schotland en haar levensmotto is: ‘Zorg ervoor dat je niet opvalt’. Mijn vader is van Italiaanse afkomst. In tegenstelling tot mijn moeder staat hij juist graag in het middelpunt van de belangstelling. Ik heb dat dus van hem.

V. Wat heb je geleerd in de jaren dat je The Tonight Show presenteerde?

A. Dat grote sterren en topmodellen niet altijd interessant zijn. Wat moet ik nu tegen Paris Hilton zeggen? Ik heb geleerd dat slechte Engelse gasten niet bestaan omdat zij weten hoe ze het publiek moeten bespelen. Dit is het geheim: maak jezelf ondergeschikt aan de anderen. Ik geloof heilig in bescheidenheid. De enige twee groepen met veel eigendunk zijn acteurs en criminelen. De sleutel voor mijn succes is dat ik mezelf niet beter vind dan een ander. Als kind had ik dyslexie. Mijn schoolprestaties waren niet zo goed. Ik was ook niet bijzonder knap, dus ik liep niet over van eigendunk.

V. Zijn er Tonight Show momenten die je het liefst zou willen vergeten?

A. O ja … Weet je nog dat presentatrice Kathie Lee Gifford in opspraak raakte toen een mensenrechtenorganisatie haar aanklaagde vanwege uitbuiting? De kleding die ze bij Walmart verkocht onder haar eigen naam, werd onder erbarmelijke omstandigheden gemaakt door slaven in Honduras. Wij maakten daar grapjes over en wilden haar graag in de show hebben. Ze belde de redactie niet terug, dus ik besloot haar zelf te bellen. Ik vroeg een van mijn assistenten om Kathie Lee’s nummer te draaien. Ze nam direct op en zei: ‘O Jay, ik kom graag in je show!’ Ik hing op en zei: ‘Bingo!’ Enkele uren later vroeg mijn producent: ‘Hé Jay, wie heb je gebeld?’ Ik zei: ‘Kathie Lee Gifford.’ De producent zei: ‘Dat dacht je … Je hebt de actrice Cathy Lee Crosby gebeld.’ Ik moest haar terugbellen en zeggen: ‘Eh, luister, eh ...’

V. Is je humor veranderd nu er een nieuwe president is?

A. God heeft ons van Bush verlost, maar nu heeft hij ons vicepresident Joe Biden gegeven. Ik haal zowel Democraten als Republikeinen door de mangel. Maar er zijn grenzen. Je mag grappen maken over de intelligentie, het handelen of het uiterlijk van politici, maar hun karakter of vaderlandsliefde mag je niet in twijfel trekken. Dat is zoiets als achter de vrouwen van maffiosi aan zitten.

V. Klopt het dat je leeft van het geld dat je verdient als stand-upcomedian en de rest spaart?

A. Ja. Ik heb nog nooit een cent uitgegeven van wat ik met televisie verdiend heb, omdat ik nooit een ‘tv-persoonlijkheid’ heb willen zijn. Ik ken acteurs wier hele leven is gebaseerd op televisie. Als hun show verdwijnt, kunnen ze niets anders. Als stand-upcomedian kan je iets maken, iets bereiken. Ik kan naar een comedy club gaan, moppen vertellen, geld verdienen, en naar huis gaan zonder iemand lastig te hoeven vallen.

V. Wordt je laatste Tonight Show anders dan anders?

A. Ik hoef geen groots afscheidsfeest, omdat ik niet wegga. Dit werk is net als mensen M & M’s geven. Je geeft ze er een paar, en ze willen meer. Als je stopt, gaan ze weg. Mijn taak is om ervoor te zorgen dat ik genoeg M & M’s heb om iedereen tevreden te houden. Dat is tot nu toe aardig gelukt.