Voor het posktkantoor in een vervallen dorp vlakbij de Zwarte Zee-kust in Roemenië stopt een taxi. Een bleke, magere tiener met slordig kortgeknipt haar, gekleed in een jeans, T-shirt en sportschoenen, stapt uit.

Achter de taxi, in een aftandse, zilverkleurige Audi, start de 50-jarige Iana Matei de motor. Vier uur lang heeft ze zich zorgen zitten maken of het 15-jarige meisje, dat ze alleen als Mihaela* kent, wel zou komen opdagen. De handelaren die het meisje al twee jaar als seksslavin uitbuiten hebben gedreigd haar achter de auto te binden en haar mee te sleuren totdat ze dood is, als ze probeert te ontsnappen. Zouden ze haar plan ontdekt hebben en haar aan stukken hebben gereten?

Maar op dit moment heeft Iana andere zorgen. Haar hart bonst. Zal Mihaela haar kans om te ontsnappen benutten? Ze ziet het meisje naar het postkantoor lopen. Halverwege draait ze zich plotseling om en rent naar de Audi. Ze duikt plat op de achterbank en Iana scheurt met gierende banden weg, het dorp uit.

In haar spiegel ziet Iana hoe de taxi de achtervolging inzet. Op de passagiersstoel zwaait een vrouw met haar vuist. De taxi raakt achter, maar Iana blijft plankgas geven, voor het geval de chauffeur haar door handlangers de weg wil laten afsnijden.

De gsm van Mihaela gaat. ‘Geef me die blonde trut!’ blaft een rauwe stem. Iana neemt de telefoon aan en hoort een man grommen: ‘Breng haar terug of jij bent rattenvoer.’

Iana gooit het toestel weg. Eenmaal buiten de stad stopt ze bij een wegrestaurant. ‘We hebben ze afgeschud,’ zegt ze tegen het doodsbange meisje. ‘Je bent nu veilig. Wij zullen voor je zorgen.’

Vanuit haar huis, op een geheim adres in de grauwe fabrieksstad Pitesti, ten noordwesten van Boekarest, vecht Iana Matei tegen de handelaren in seksslavinnen, die hun slachtoffers zoeken tussen de meisjes en jonge vrouwen in Oost-Europa.

Iana is een kleine, mollige vrouw met blauwe ogen en halflang, blond haar. Op het eerste zicht heeft ze een hoge aaibaarheidsfactor maar als bestrijder van de gruwelijkste vorm van slavernij die Europa kent, spuugt ze vuur.

Toen er omstreeks middernacht een keer vier mannen arriveerden bij haar opvanghuis, reed zij hun auto klem met haar eigen wagen, trapte de portieren dicht toen de mannen probeerden uit te stappen, en maakte zoveel kabaal dat ze weer vertrokken.

Er is niets waar Iana zich zo over op kan winden als over de houding van de politie. Volgens de politie zijn de meisjes gewoon prostituees en hoeven ze dat werk niet te doen. ‘Deze meisjes zijn slachtoffers van verschrikkelijke misdrijven. Ze willen geen prostituee zijn, maar ze zitten gevangen en er is geen uitweg. Het zijn nog kinderen.’

Volgens Unicef zitten er wereldwijd ongeveer 2 miljoen kinderen gevangen in de sekshandel. De internationale mensenrechtenorganisatie Terre des Hommes schat dat er elk jaar 6000 kinderen tussen de 12 en 16 jaar oud uit Oost-Europa worden gesmokkeld. De meesten komen uit het zuidoosten.

‘We weten dat honderden meisjes uit voormalige Oostbloklanden als Roemenië tot prostitutie gedwongen worden, nadat zij naar rijke westerse landen zijn gelokt met de valse belofte van een goede job,’ zegt Iana. ‘Ze worden opgesloten, misbruikt en tot seks gedwongen. Ze zijn slavinnen – er is gewoon geen ander woord voor.’

In elf jaar redde Iana niet minder dan 420 slachtoffers en gaf hen hun leven terug. De meesten hebben een diploma gehaald, een baan gevonden en een gezin gesticht en houden nog steeds contact met haar.

De meisjes komen op verschillende manieren bij haar terecht. Sommigen worden, uit heel Roemenië, door de politie bij haar afgeleverd. Andere slachtoffers worden gestuurd door organisaties die hen terugbrengen uit andere landen, zoals het Britse Leger des Heils. Iana haalt de meisjes van het vliegveld en vangt hen op. ‘En soms moet ik ze ontvoeren,’ erkent Iana.

Het verhaal van Mihaela is typerend. Op haar 13de liep zij van huis weg na een ruzie met haar ouders in Boekarest. Een vrouw van middelbare leeftijd, die Mihaela huilend op straat aantrof, nam haar in huis. Maar na een paar maanden zei de vrouw: ‘Nu moet je gaan betalen. Je moet iets terugdoen.’

Het doodsbange meisje werd door de dochter van de vrouw naar Turkije gebracht en gedwongen zich te prostitueren. Enkele maanden later werd Mihaela door de politie opgepakt en naar huis gestuurd. Maar de vrouw achtervolgde haar en schakelde haar zoon in om het meisje naar Spanje te brengen. Daar kreeg ze een klant die diep geschokt was toen hij ontdekte dat ze slechts 15 was – op haar vervalste paspoort stond 21. Hij betaalde een busticket naar Roemenië en stuurde haar elke maand geld via een postkantoor.

Maar Mihaela’s beproeving was nog niet voorbij. Terwijl ze naar de bakker ging werd ze opnieuw ontvoerd en opgesloten in een magazijn, waar ze klanten moest ontvangen. Ze mocht alleen naar buiten om geld van het postkantoor te halen. Toen het haar eindelijk lukte om haar beschermheer in Spanje te bellen, zorgde hij ervoor dat Iana het mobiele nummer van Mihaela kreeg. Zij plande de ontvoering. ‘Zet het op een lopen en duik in mijn auto,’ zei Iana door de telefoon. ‘Laat de rest maar aan mij over.’

Na de redding bood Iana Mihaela een kamer aan in haar opvangcentrum ‘Reaching Out’, een huis met twee etages en zes slaapkamers in een buitenwijk. Een jaar woonde zij daar onder begeleiding van maatschappelijk werkers, met 17 andere meisjes die er leerden wassen, koken en met geld omgaan. Sommigen gingen naar school en anderen vonden werk.

Iana omhelst drie meisjes. Natasha: vijf jaar lang verkracht door haar vader, verkocht aan een handelaar in Boekarest, gevlucht naar een politiebureau. Bianca: naar Italië gebracht, mishandeld, verkracht met een plastic fles, in veiligheid gebracht door een klant. Ana-Maria: alleenstaande moeder, naar Denemarken gelokt met de belofte van een goede job, gedwongen tot prostitutie in Kopenhagen, gevlucht naar een politiebureau.

‘Als je denkt dat je alles gehoord hebt over waartoe die mensen in staat zijn, gebeurt er iets dat nog afgrijselijker is,’ zegt Iana. Zoals het verhaal van twee vriendinnen die de Servische grens overstaken om in een restaurant te gaan werken. Toen ze hoorden dat ze de prostitutie in moesten, begon een van de meisjes te lachen. Ze zei dat het een grap moest zijn. De baas trok een pistool en schoot haar ter plekke dood. Met het wapen nog in zijn hand richtte hij zich tot het andere meisje en zei: ‘Wou jij ook nog iets zeggen?’

Iana groeide op in Transylvanië als dochter van een voetbaltrainer. Ze volgde een opleiding tot kunstrestaurateur en reisde met een ploeg jonge conservators het land rond om in oude kerken te werken. Ze trouwde, kreeg een zoon en ging op een tekenbureau werken.