Een van zijn ogen was dichtgevroren. Hij had dagen niet geslapen en hij hallucineerde. Al 36 uur werd hij geplaagd door waanvoorstellingen. Van-uit een ooghoek zag hij het huis van zijn grootvader staan, maar als hij zich omdraaide verdween het. Zijn grootvader, zijn vrouw, zussen en een neef verschenen allemaal achter hem. Hij wist dat ze er niet echt konden zijn – zijn grootvader was in 2002 overleden en de anderen waren thuis in de VS – maar hij besloot er in mee te gaan.

‘We redden het wel,’ zei hij tegen zijn familie. ‘We halen het.’

Hij bleef die laatste zin herhalen en besefte tegelijkertijd dat zijn kans op overleven met het uur kleiner werd.

Todd Carmichael, een 45-jarige avonturier uit Philadelphia, doolde al 39 dagen in zijn eentje rond op Antarctica. In die tijd was hij 20 kilo afgevallen en zijn borstkas voelde bekneld. De wind haalde snelheden tot 160 km/u en beukte als een bokser op zijn lichaam. Carmichael had meer dan 1100 kilometer gestapt, met een slee achter zich aan die hij Betty de Big noemde.

Toen hij ruim een maand geleden aan zijn tocht was begonnen, was Betty beladen geweest met 120 kilo aan voorraad, vooral voedsel. Nu droeg ze nog amper 30 kilo, maar Carmichael had zoveel kracht verloren dat de slee nog even zwaar voelde als in het begin. Hij vermoedde dat zijn voeten deels waren bevroren, maar een laars uittrekken om het te controleren kon niet; als hij dat deed zou zijn voet direct opzwellen en zou hij zijn laars niet meer aan krijgen. Veel pooltrekkers waren omgekomen door bevriezing van ledematen.

Hij was nu al meer dan 40 uur onafgebroken op de been. De finish – een Amerikaans onderzoeksstation op de Zuidpool – was vlakbij. Hij meende het in de verte al te kunnen zien. Het probleem was dat hij niet wist of het echt was of weer een hallucinatie.

Carmichael stond voor een keuze van levensbelang: de slee blijven trekken met het risico dat hij dood zou neervallen. Of verdergaan zonder spullen en voorraden. Als hij de afstand verkeerd inschatte, of als het station een waanvoorstelling was, had hij geen enkele speling meer.

Hij liet Betty los.

‘Ik kom je halen,’ zei hij. ‘Ik laat je hier niet achter. Ik kom terug.’

Een jaar geleden was Carmichael aan een soortgelijke onderneming begonnen. Maar na weken van onophoudelijke stormen – het was zelfs voor Antarctische begrippen slecht weer – had hij zich moeten laten redden. Opgeven was vernederend geweest. Thuis was hij in een depressie geraakt.

‘Een mislukking blijft je bij,’ zegt de 1 meter 90 lange kaalgeschoren avonturier met diepliggende ogen en brede schouders. ‘Het gevoel dat ik gefaald had ging niet weg. Het bleef door mijn hoofd spoken. Ik werd er ziek van.’ Het enige dat Carmichael overeind kon helpen was een nieuwe poging. Dit keer had hij zichzelf ten doel gesteld een wereldrecord te vestigen.

Slechts 12 mensen hadden het ooit eerder ondernomen: 1140 kilometer alleen, zonder hulp of ondersteuning – geen voedseldroppings, geen medische verzorging, geen dieren om de slee te trekken – van de westkust van de Stille Oceaan naar de geografische zuidpool. Het record van de snelste solotrek stond op naam van een Britse vrouw, Hannah McKeand: 39 dagen, 9 uur en 33 minuten. Carmichael zou de eerste Amerikaan zijn.

‘Het is weinig anders dan de uitdagingen die andere mensen aangaan,’ zei Carmichael voor zijn vertrek op 12 november 2008. ‘Dit is toevallig de mijne. Het is echt een oerding, dat verlangen en de bereidheid om enorme afstanden af te leggen. Sinds het vroegste begin heeft de mensheid al rondgetrokken met volgeladen karren.’

Zijn vrouw, de 42-jarige Lauren Hart, kon hier wel begrip voor opbrengen. Ze had hem in 2004 ontmoet toen zij hem interviewde voor een tv-programma in Philadelphia. Ze vroeg hem waarom hij nooit was getrouwd. ‘Omdat ik een reiziger ben,’ zei hij. Zij begreep dat zijn tochten niet zomaar een hobby voor hem waren; ze haalden de nomade in hem naar boven.

Ze trouwden in 2005 en Carmichael toonde zich een toegewijde, bijna ouderwetse echtgenoot. Hij runde het bedrijf dat hij had opgezet – La Colombe Torrefaction, een luxe koffiebranderij en -winkel – en ging met zijn vrouw naar wedstrijden van de Philadelphia Flyers, waar zij het volkslied zong. Ze miste hem als hij lange trektochten maakte, maar ze probeerde hem niet thuis te houden. Als ex-kankerpatiënt begreep Hart de drang om door te zetten en tegenslagen te overwinnen. Nadat Carmichaels eerste poging op de Zuidpool was mislukt, moedigde zij hem aan om het opnieuw te proberen.

Het was 37 graden onder nul toen hij aan zijn tocht begon. Aan de start bij Hercules Inlet plakte hij plakband op zijn jukbeenderen en neus om zijn huid te beschermen tegen de bijtende vorst en wind. Hij zette zijn wollen muts en zijn sneeuwbril op, stapte op zijn langlaufski’s en sloeg het tuig van Betty de Big om zijn schouders. Zijn zeekompas was zijn belangrijkste navigatiemiddel. Hij had het onder zijn kin bevestigd op een soort metalen vlinderdas, die hij gemaakt had van koperdraad.

De eerste helling ging over een afstand van 91 kilometer meedogenloos omhoog. Dat verhevigde de kracht van de windstoten van 100 km/u die hem de adem afsneden. De wind had sneeuw- en ijsformaties gevormd die sastrugi worden genoemd. Sommige zijn manshoog, andere zo breed als een schip. Verder was er niets te zien – niets dan een uitgestrekt kaal landschap.

Na twaalf kilometer brak er een binding van Carmichaels ski, en vervolgens een skistok. Het was verstandig geweest om de tocht op dat punt af te breken. Hij was nooit van plan geweest om te voet naar de pool te gaan.

Maar hij wilde niet opgeven. Sinds zijn 17de, toen hij een week lang alleen door de Columbia Basin woestijn in Washington was getrokken, en na tientallen andere solotochten langs onmogelijke routes door de Sahara en de Saoedische woestijn, had hij slechts één keer opgegeven, op Antarctica.

‘Ik ben zo ver gekomen en ik zal nooit meer een nieuwe kans krijgen,’ zei hij tegen de videocamera die hij had meegebracht om de reis vast te leggen. Hij was ontmoedigd – maar niet minder vastbesloten om het record te vestigen.

Binnen twee weken bedroeg zijn achterstand op McKeand 80 kilometer. Hij berekende zijn tocht opnieuw en besloot zijn dagschema op te voeren van zeven tot tien marsen van 70 minuten – een doel van 31,5 kilometer per dag – om de achterstand in te lopen.

Maar al snel kwamen enkele van zijn grootste angsten uit. In Antarctica zet de natuur haar eigen vallen. Aan de rand van kloven in het ijs verzamelen zich kleine ijsschilfers. Die kleven aan elkaar tot zij de kloof overbruggen als een dun laagje fineer. Maar het oogt massief. Carmichael stapte erop en zakte er doorheen. Hij kon nog net een kloofwand vastgrijpen, en trok zich op. Nooit eerder was hij zo dicht bij de dood geweest. En dit was pas zijn vierde dag. Problemen stapelden zich op als vallende sneeuw. Een sluier van neopreen die hij aan zijn sneeuwbril had bevestigd was stijf bevroren en schuurde de huid van zijn neus. Zijn wangen zwollen op van de kou. Hij zag eruit alsof hij naar een slechte tandarts was geweest.

Op dag zeven, in een egaal witte omgeving, kwam Carmichael aan het begin van een uitgestrekt gebied dat doorkruist werd door kloven. Op ski’s zou hij geen problemen hebben gehad met de oversteek – maar te voet was het verraderlijk. Hij meldde zich met zijn satelliettelefoon bij Patriot Hills, het basiskamp.

‘Staak je tocht,’ zeiden ze. ‘Ga absoluut niet verder.’

Carmichael vergeleek zijn positie met die van McKeand tijdens haar recordtrek en besloot het advies te negeren. Hij ging verder.

Hij legde nu minstens 31 kilometer per dag af. Een keer liep hij zelfs 42,5 kilo-meter, de grootste afstand die ooit door iemand op een dag op Antarctica is afgelegd. Zijn pijn werd regelmatig overspoeld door het gelukzalige gevoel dat hij nu precies deed waarvoor hij op de wereld was gezet.

‘Het doel van het leven is niet dat je pijn vermijdt,’ zei hij tegen de camera. ‘Voor mooie dingen moet je soms pijn lijden, en dit is zo’n ding.’ Op een ander moment vroeg hij zich af hoe hij het volhield. ‘Het zou nog erger kunnen zijn,’ zei hij. ‘Ik denk aan mijn vrouw. Zij overleefde non-Hodgkin lymfoom dankzij een jaar chemotherapie. Dat is veel erger dan dit.’

Hij had nog een reden om optimistisch te zijn. Hij en Hart waren bezig een zesjarig meisje uit Ethiopië te adopteren, Yemi. Hij zag uit naar het komende vaderschap. En het leven op het ijs hield hem bezig. Via satelliet kreeg hij sms’jes uit de hele wereld van mensen die zijn tocht volgden. Hij zette zijn tent op, maakte eten klaar en las wat. Als het tijd was om te rusten ritste hij zich in zijn coconvormige slaapzak, bedekte zijn ogen tegen het licht dat 24 uur per dag schijnt, en sliep dan tot zijn wekker afging.

Dagelijks werkte hij 8000 calorieën naar binnen maar hij verbrandde er 12.000, waardoor hij ongeveer een halve kilo per dag afviel.

Vastberadenheid en wanhoop wisselden elkaar af als eb en vloed. Op de 27ste dag begon Carmichael ernstig te twijfelen. Zijn gezicht lag open en hij had brandplekken onder zijn ogen.