Ga ervoor in 2011

Maak er een onvergetelijk jaar van: streep ten minste één ding van uw persoonlijke lijstje met ‘tien dingen die ik wil doen voordat ik dood ga’. Ik wilde altijd al een boek schrijven, een berg beklimmen en leren salsadansen. Zo, ook weer afgestreept. Ik ben ook op drie kilometer hoogte uit een vliegtuig gesprongen (fantastisch) en heb een diner voor twaalf gasten georganiseerd (erg goed voor het zelfvertrouwen). Wat blijft er dan nog over? Alleen de dingen waar ik slecht in ben, zoals minder eten, een glas champagne weigeren of de verleiding weerstaan om een vakantie op afbetaling te boeken.

Zolang ik mij kan herinneren, wil ik al twee maatjes slanker zijn en mijn bankrekening weer uit de rode cijfers halen, maar ik ben intussen op redelijk middelbare leeftijd en nog steeds niet in staat om te bereiken wat voor anderen relatief eenvoudig is.

In de wetenschappelijke literatuur is er veel te vinden over impulsieve mensen zoals ik – en dat is meestal niet erg fraai. Als je mij bijvoorbeeld de keuze geeft tussen nu een Mars of straks twee Marsen, wat zou ik volgens u dan doen? Trouwens, wat zou u zelf eigenlijk doen? De keuze die je hierin maakt zegt veel over je mate van zelfcontrole (of het gebrek daaraan).

In een beroemd onderzoek aan de Stanford-universiteit in de VS ontdekte psycholoog Walter Mischel dat vierjarigen die de verleiding van het opeten van een snoepje konden weerstaan terwijl hij eventjes de kamer uit liep – met de belofte dat ze twee snoepjes zouden krijgen wanneer hij terugkwam – later in hun leven betere academische prestaties neerzetten en een hogere emotionele intelligentie hadden. Met andere woorden: de een heeft nu eenmaal meer wilskracht dan de ander.

De gewoonte om het nieuwe jaar te beginnen met het voornemen de dingen beter aan te pakken, is al stokoud. De Babyloniërs deden het al. Ze hadden ook de gewoonte iets terug te geven dat ze van een vriend hadden geleend in het voorbije jaar. De Romeinen boden hun excuses aan voor iets wat ze verkeerd hadden gedaan. Andere culturen kozen voor vuurwerk, processies en maskers. Het idee was om het verleden achter te laten en met een schone lei te beginnen.

Maar werken deze goede voornemens eigenlijk wel? Het antwoord is meestal ‘nee’.

Wilskracht, welke wilskracht?

Psycholoog professor Peter Gollwitzer van de universiteit van Konstanz ontdekte dat mensen die de moeite nemen om concrete plannen te maken meer kans hebben om hun voornemens waar te maken. Deze mensen laten zich doorgaans niet door hun humeur of vermoeidheid weerhouden, zegt Gollwitzer. Als u bijvoorbeeld regelmatig met een vriendin afspreekt om op een vast tijdstip naar de yoga te gaan, is dat een veel betere strategie dan u eenvoudigweg voor te nemen om vaker stretchoefeningen te doen.

Er zijn twee soorten motivatie: positieve en negatieve. Wanneer die twee samenkomen hebt u de meeste kans op succes. Positieve motivatie is het vooruitzicht op hoe goed en fantastisch het zal zijn als u uw doel hebt bereikt. (Dit werkt voor mij: ik stel me mezelf voor in verschillende kledingstukken die alleen goed staan als je slank bent.) Negatieve motivatie ontstaat wanneer het niet bereiken van uw doel een nadelige invloed op uw leven heeft. Dus in mijn geval: als ik niet afslank, zie ik er slonzig uit.

Vul uw motivatietank bij

Wat ook niet echt helpt: te veel dingen ineens willen veranderen. Sociaal psycholoog Roy Baumeister zegt dat wilskracht meer is dan een metafoor: de kracht neemt af naarmate we hem meer belasten. Het is beter om zelfcontrole met kleine stapjes te ontwikkelen, zodat u geleidelijk de innerlijke kracht opbouwt om de ‘nieuwe ik’ te worden die u wilt zijn.

Wat moet u dan doen? Onderzoeken naar wilskracht benadrukken dat het belangrijk is om een doel te stellen dat relevant is voor u en uw leven. Als u zich bijvoorbeeld voorneemt om fit te worden en een vreselijke hekel hebt aan fitnessen, is het nogal zinloos om u in te schrijven voor een duur fitnessprogramma. Lichamelijk actiever worden kan ook op andere manieren. Ga met de fiets naar uw werk, ga te voet naar de winkel en draag de boodschappen naar huis, leer dansen, ga wandelen of ga een andere lichamelijke inspanning doen. Mijn favoriete manieren om calorieën te verbranden zijn: de auto wassen, de haag rond de tuin knippen (fantastisch voor de armspieren) en dansen op Madonna terwijl ik strijk.

En wat nog belangrijker is, en dit heb ik geleerd bij het bereiken van uiteenlopende doelen: hulp vragen aan vrienden, collega’s of deskundigen om slechte levensgewoonten aan te pakken, geeft een veel grotere kans op succes. Niet iedereen in uw omgeving hoeft te weten dat u uw suikerverslaving wilt aanpakken, maar het helpt als er iemand is bij wie u uw hart kunt luchten en die u eraan kan herinneren om weer ‘op de rails’ te gaan staan wanneer u het spoor eventjes bijster bent.

Alles is namelijk mogelijk. U moet het alleen graag genoeg willen. Nog stimulerender nieuws is dat, hoe efficiënter u wordt in het bedwingen van uw neigingen, hoe beter u wordt in het toepassen van wilskracht in andere gebieden van uw leven. Maak dus een plan, voer het uit en bewijs uzelf dat u het kunt.