‘Ze laten me maar niet met rust!’

Julia was enthousiast aan de middelbare school in Haarlem begonnen. Ze wilde nieuwe vriendinnen maken waarmee ze plezier kon maken en op wie ze kon vertrouwen. En gedurende een paar weken ging het ook goed, totdat de meiden zich in oktober tegen haar keerden omdat ze vanwege pianoles niet met hen kon afspreken. Iets kleins werd iets groots. Op school werd haar fiets vernield en in de gangen werd ze van achteren geduwd. Maar vooral het online pesten (op school, thuis, dag en nacht) was ontzettend intimiderend. Ze kon niet meer eten en slapen. Ze voelde zich niet veilig. Wat kon ze doen?

 

Slachtoffers zoals Julia zijn ook in hun eigen huis niet meer veilig. Met smartphones en laptops hangen de pestkoppen op het internet rond, terwijl ze stalken, bij nacht en ontij berichten sturen, valse profielen op netwerksites aanmaken of de echte kraken. Er is geen ontkomen aan.

‘Kinderen kunnen veel meer met een smartphone dan bellen en sms’en. Ze kunnen spioneren, ze kunnen filmpjes opnemen. Die dingen zijn gevaarlijk,’ zegt Bamber Delver van De Kinderconsument en medeauteur van het recentelijk verschenen boek De WIFI-generatie.

 

De verhalen zijn hartverscheurend. Een twaalfjarig Hongaars meisje begreep niet waarom ze werd gemeden door haar klasgenoten, totdat ze erachter kwam dat iemand een vals profiel op haar naam had gemaakt op een netwerksite, compleet met gemeen commentaar dat zij geschreven zou hebben over anderen. Of een zestienjarige autistische Nederlandse jongen die niet kon reageren toen zijn klasgenoten tweeënhalf jaar lang gênante filmpjes van hem op YouTube plaatsten. Toen ze gepakt werden, zeiden de daders simpelweg dat ze niet verwachtten dat ouders of de politie op de site keken.

 

Terugvechten is moeilijk, ontdekte Julia in Haarlem. Voor haar gevoel kon ze geen kant op. Na twee maanden brak ze en belde haar moeder Janine Bosma op kantoor. ‘Mag ik langskomen?’ vroeg ze. Janine en haar man wisten dat Julia problemen had, maar hadden dit nooit verwacht. Julia, slim, sociaal en met een sterke wil, zou voor zichzelf opkomen. Maar Janine realiseerde zich dat Julia hun hulp nodig had. ‘Ze laten me maar niet met rust,’ huilde Julia. ‘Je moet sterk zijn en het de leraar vertellen. Ze moet weten wat er gebeurt,’ antwoordde Janine. ‘Maar dan zal iedereen me haten!’ wierp Julia tegen.

 

Hoewel online pesten steeds meer voorkomt, realiseren mensen zich ook dat het internet een van de grootste wapens is geworden om terug te vechten. In 2009 hebben zeventien sociale netwerksites, waaronder Facebook, Myspace, Bebo en Hyves, een overeenkomst ondertekend met de Europese Commissie waarin staat dat op elke site een optie om misbruik te melden en tips tegen pesten moeten worden geplaatst, en er wordt aan gewerkt dat elk profiel van minderjarigen standaard op ‘privé’ staat.
Hyves, bijvoorbeeld, heeft een knop waarop duidelijk staat ‘Dit is niet oké’, zodat gebruikers pesterijen kunnen rapporteren. Een groep van twintig man adviseert zeven dagen in de week slachtoffers. ‘Alleen al in april dit jaar kregen we 138 berichten van gepeste klanten,’ zegt Wouter Glaser, tot voor kort communicatiemanager van de site. Bestraffende maatregelen variëren van het tijdelijk afsluiten van het profiel van de pester tot het volledig blokkeren van het IP-adres.

In Frankrijk heeft Facebook toegezegd om het bewustzijn over online pesten te helpen vergroten op scholen en om daders te straffen. Deze overeenkomst werd afgelopen juni getekend door de minister van Onderwijs Luc Chatel en Justine Atlan van e-Enfance, een groep die zich bezighoudt met de veiligheid van kinderen en jongvolwassenen op het internet.
‘Er is een serieuze achterstand als het gaat over onderwijs over dit onderwerp, hoewel de gevolgen een levenlang kunnen duren,’ aldus Atlan. ‘Er was tot nu toe niets!’

 

Julia’s leraar heeft een bemiddelingsgesprek geregeld tussen haar en de grootste pestkop, de aanvoerder van de groep die de regels maakt en degenen straft die ze niet opvolgen. Tijdens de eerste afspraak zat het meisje daar en rolde met haar ogen toen Julia voor de bemiddelaar herhaalde wat er was gebeurd. Tijdens de tweede afspraak ging het meisje in de tegenaanval. ‘Het is jouw schuld,’ zei ze tegen Julia. ‘Jij doet alles fout.’ Het meisje wilde niet toegeven dat ze zich slecht gedroeg. Sindsdien negeert ze Julia volledig, tot grote opluchting van die laatste. Julia, nu veertien jaar, werd zo geïnspireerd door de manier waarop de bemiddeling haar leven veranderde dat ze een uitgebreide training volgde om zelf tussenpersoon te worden. Nu helpt ze anderen.’
Toch neemt Janine geen enkel risico. Ze heeft zichzelf ervan verzekerd dat de accountinstellingen van de webprofielen zijn aangescherpt en ze volgt Julia op Twitter. ‘Ik denk dat ze te veel privé-informatie verspreidt,’ lacht Janine. ‘Zoals wanneer ze boos op me is en twittert “Mijn moeder is zo stom”. Maar deze moeder doet gewoon haar werk.’

 

Laat uw stem horen tegen cyber bullying!
Ook de mening van kinderen telt. Voor hen is een aparte enquête opgesteld. Klik hier!