Sinds DiCaprio al op jonge leeftijd een ster werd, na het verschijnen van ­Titanic, de kaskraker van regisseur James Cameron uit 1997, is er geen vrouw die niet verlangt naar zijn helderblauwe ogen en knappe verschijning. Deze zoon van een Duitse secretaresse en Italiaans-Amerikaanse distributeur van stripboeken maakte handig gebruik van al die aandacht en bouwde een van de meest solide carrières in de filmindustrie op. Dit wordt geïllustreerd door de talrijke goede films die hem drie Oscarnominaties, een Golden Globe en andere onderscheidingen hebben opgeleverd. Bovendien is DiCaprio erin geslaagd zijn roem te gebruiken om de aandacht te vestigen op een goed doel, namelijk aandacht voor het milieu, met de documentaire The 11th Hour, over de opwarming van de aarde en klimaatverandering. Zijn website, leonardo-dicaprio.org, is volledig gewijd aan de klimaatverandering.
Ondanks het feit dat hij zou kunnen rentenieren met het fortuin dat hij heeft vergaard, blijft DiCaprio intensief aan films werken. Daarnaast ondersteunt hij kwaliteitsproducties die anders moeilijk aan financiering zouden komen. Zijn meest recente film, Shutter
Island, is zijn vierde met regisseur Martin Scorsese. Deze film, gebaseerd op de gelijknamige roman van Dennis Lehane, speelt zich af in 1954. DiCaprio speelt een rechercheur die naar een verlaten eiland wordt gestuurd waarop een somber psychiatrisch ziekenhuis staat. Hij moet de verdwijning van een van de patiënten onderzoeken. De situatie wordt al snel gevaarlijk, terwijl een orkaan zijn terugkeer naar het vasteland verhindert.

Hartelijk als altijd, verwelkomt DiCaprio Reader’s Digest op een warme ochtend in een suite van het Mandarin Oriental Hotel in de Londense wijk Hyde Park.

RD: Wat vind je zo aantrekkelijk aan Scorsese, dat je je al vier keer door hem hebt laten regisseren?
DICAPRIO: Ik draai de vraag liever om en probeer er achter te komen wat hij in mij als acteur ziet, dat hij mij zo vaak heeft gekozen, haha! Ik weet het niet. Ik weet wel dat Scorsese op dit moment de beste regisseur ter wereld is, en samen te mogen werken met iemand van wie je zo veel kunt leren is echt een eer voor iedere acteur. Tijdens elke film die we opnemen leer ik meer over de filmgeschiedenis.

RD: Is hij degene die jou benadert of benader je hem ook met voorstellen?
DICAPRIO: Het werkt in beide richtingen. Gangs of New York, bijvoorbeeld, was een project waar hij al meer dan 20 jaar aan had gewerkt, maar de financiering niet voor rond kreeg. Ik benaderde hem omdat ik het een interessant project vond en zo kregen we ook het geld bij elkaar. Daarna kwam The Aviator, een script waaraan ik acht jaar had gewerkt met Michael Mann. Toen we dat script af hadden, was Mann net klaar met de opnames van Alí en hij wilde niet nóg een biografische film maken. Hij vroeg me wie ik vond dat de film moest regisseren, en ik zei Scorsese. Marty vond de psychologische elementen erin leuk, en de combinatie vliegtuigbouw, Howard Hughes en het Hollywood van vroeger. Bovendien vond hij het script fantastisch, iets waar ik hem dankbaar voor ben omdat ik erg trots ben op die film. Voor The Departed belde hij mij en voor Shutter Island werden we tegelijkertijd benaderd.

RD: In deze film moet jouw personage onderzoek doen in een psychiatrisch ziekenhuis. Hoe heb je je voorbereid op je rol?
DICAPRIO: We hebben ons verdiept in psychische aandoeningen en onderzocht hoe zwaar bewaakte instellingen er destijds uitzagen. Shutter Island gaat over de tijd waarin de toepassing van lobotomie op psychiatrische patiënten werd vervangen door medicatie: krachtige medicijnen maakten de patiënten catatonisch. In de jaren 50 werden geesteszieke mensen behandeld als dieren. Psychiatrische instellingen waren afschuwelijke oorden.

RD: Wat doet het met jou als je intens emotionele scènes moet spelen?
DICAPRIO: Om eerlijk te zijn: als ik een intensieve dag op de set achter de rug heb, waarbij ik veel met emoties heb moeten werken om intieme details uit het leven van het personage naar boven te krijgen, dan geeft me dat veel voldoening. Ik heb mezelf helemaal gegeven en ook al ben ik dan uitgeput, ik kan afstand nemen van het personage dat ik speel. Als ik dat allemaal met me mee naar huis moest nemen, zou ik de dag erna mijn bed niet meer uit kunnen komen. Het is heel belangrijk dat je het loslaat. Dat je de filmstudio uitloopt en denkt: ‘Dit was een geweldige dag. Ik heb mijn uiterste best gedaan en bereikt wat ik wilde bereiken.’

RD: Kun je naar je eigen films kijken zonder zelfkritiek?
DICAPRIO: Ja, maar ik kan er niet even objectief naar kijken als het publiek: dat heeft een frisse blik. Ik ben al vooringenomen door mijn verwachtingen van een scène. Mensen denken vaak dat acteurs en regisseur volledige controle hebben over het eindproduct. Maar je kunt nooit voorspellen hoe een scène uitpakt. Daarom kan ik ook niet naar mijn films kijken als een gewone kijker.

RD: Nu we toch aan het terugblikken zijn: na je succes met Titanic kon je nog meer geld verdienen en dé nieuwe steracteur in Hollywood worden. Maar jij koos projecten die je vanuit artistiek oogpunt interessant vond. Wel eens bang geweest dat die beslissing verkeerd zou uitpakken?
DICAPRIO: Als het verkeerd had uitgepakt, dan had het verkeerd uitgepakt. Om eerlijk te zijn ben ik altijd al zo’n soort acteur geweest. Al sinds ik vijftien was wist ik dat. Bij de auditie voor This Boy’s Life kreeg ik te horen: ‘Als je die rol krijgt, speel je naast Robert de Niro en Ellen Barkin. Je moet eigenlijk meer weten over cinema.’ Ik begon de klassiekers te bekijken en heb acteurs ontdekt die vandaag de dag nog steeds mijn helden zijn. Toen wist ik wat ik wilde. Titanic was een uitzondering, een rampenfilm met een enorm budget. Het was een experiment, en dat experiment werd een enorme kaskraker. Het heeft me veel opgeleverd, want daardoor kan ik nu de films maken die ik wil maken. Als die beslissing minder goed had uitgepakt, was dat geen ramp geweest. Ik had toch nooit geprobeerd de steracteur van Hollywood te worden.

RD: Hoe voelde het om opeens de beroemdste acteur ter wereld te zijn?
DICAPRIO: Het was een erg surrealistische tijd, waarin ik me bijna buiten mijn eigen lichaam voelde staan. Het was alsof ik in tweeën werd gesplitst. Aan de ene kant zat de Leonardo die ik ben, en aan de andere kant het beeld van mij dat door de media werd gecreëerd en waar miljoenen jonge meisjes naar verlangden. Wat er zo raar aan is, is dat dat gecreëerde imago, dat zo ver van mijn persoonlijkheid staat, toch ook deel uitmaakt van mijn identiteit. Ik denk dat bijna iedereen die dit heeft meegemaakt, dit kan beamen en het ook in zijn voordeel gebruikt.

RD: Ben je iets verloren door je roem?
DICAPRIO: Na Titanic is mijn leven veranderd, maar dit is wat ik  wilde. We leven niet meer in de jaren 70, waarin de filmindustrie nog in handen was van de regisseurs. Een regisseur met een visie kon een risico nemen en daar ook het geld voor vinden. Nu is dat niet meer zo. Films zijn business en de studio’s willen geld verdienen. Gebruikmaken van acteurs die populair zijn bij het grote publiek is daarom heel belangrijk. Voor mij is het heel bevredigend een beroemd acteur te zijn: ik kan meedoen aan interessante projecten die anders nooit van de grond zouden komen. Dat is een bijzonder voorrecht en het is een van de redenen waarom ik zo veel mogelijk mooie films probeer te maken nu ik nog aan de top sta.

RD: Het is bekend dat je altijd vriendelijk bent voor mensen die naar je toe komen. Gaat dat vanzelf of is dat ook een rol die je speelt?
DICAPRIO: Ik denk dat ik echt zo ben, maar het is ook waar dat je meer vliegen vangt met stroop dan met azijn. Als je kwaad wordt, kost het je alleen maar meer energie. Als je weinig zin hebt om te praten, kun je nog best vriendelijk blijven.

RD: Waarom ben je zo betrokken bij het milieu?
DICAPRIO: Ik wil de aandacht vestigen op kwesties waarvan ik vind dat ze in de media onderbelicht blijven. Na het succes van Titanic ging ik mezelf afvragen hoe ik die invloed die ik plotseling bezat, kon gebruiken om iets positiefs te doen voor de wereld.

RD: Waar ben je nu het liefst mee bezig: met films maken of met je kruistocht voor een beter milieu?
DICAPRIO: Allebei, maar ik denk dat de aarde nu belangrijker is dan mijn artistieke carrière. Op milieu-gebied moeten er op zeer korte termijn dingen veranderen.