Op een warme dag in augustus 2008 genoot Trudy Tuffy in het zwembad in haar tuin die vol stond met vrienden en collega’s. Het was ongeveer half 5 in de middag. Eenmaal uit het water praatte Trudy vrolijk met haar gasten terwijl ze zich afdroogde. Anderhalf uur later lag ze op een brancard en werd ze naar de OK van Danbury Hospital in Connecticut gereden – verlamd vanaf haar nek.

De dag begon feestelijk. Maandenlang hadden Trudy en haar collega’s van het Danbury-filiaal van kinderboekenuitgever Scholastic Corporation aan een nieuwe website gewerkt. Die dinsdag hadden ze een belangrijke deadline gehaald en Trudy, toen 45, leider van het project en moeder van twee zoontjes, had haar collega’s uitgenodigd om die dag bij haar in de tuin in het nabije Sandy Hook te komen barbecueën.

Overal in de tuin klonk gelach toen Trudy en een vriendin zich in een hangmat lieten vallen die boven het gras was gespannen. Maar onverwacht kwam de mat los, waardoor de twee vrouwen op de grond vielen. Trudy’s vriendin landde na een koprol op haar knieën, maar Trudy kwam op haar nek terecht. Het laatste dat ze zich herinnert is het gevoel dat haar voeten door de lucht vlogen.

Wat stom, dacht ze, terwijl haar collega’s geschrokken naar haar toe renden. Ze vroeg even een minuutje om weer tot zichzelf te komen. Een minuut verstreek, en toen nog een, maar nog steeds kon ze zich niet bewegen. Ze had ook geen gevoel meer onder haar nek.

Een van de gasten rende het huis in om de hulpdiensten te bellen. Een andere collega rende naar boven om Trudy’s man te halen. Keith, internetproductontwikkelaar, werkte thuis. Hij droeg zijn twee zoontjes, de twaalfjarige Josh en de negenjarige Ben, op binnen te blijven, spurtte naar de tuin en knielde in het gras naast zijn vrouw. ‘Ik denk dat er een zenuw gekneld zit,’ zei ze tegen hem.

Een CT-scan wees iets heel anders uit. Met een telefoon tussen zijn schouder en oor geklemd staarde neurochirurg David Bomback naar de CT-scans van Trudy op zijn computerscherm. Hij was die dag van wacht en was thuis, anderhalve kilometer van het ziekenhuis. ‘Maak een operatiekamer gereed,’ zei hij tegen de SEH-arts. Een neurochirurg spreekt nooit van een gebroken nek, maar dat was hier ook niet van toepassing: Trudy had een veel ernstiger trauma opgelopen. Door de val was een wervel naar beneden geschoten en voor een andere geschoven; het ruggenmerg zat ertussenin geklemd. ‘Het bot was totaal over het andere heen geschoven,’ vertelt dr. Bomback. ‘Het was het ernstigste letsel dat ze had kunnen oplopen.’

Dr. Bomback en zijn collega, dr. David Kramer, arriveerden snel in het ziekenhuis en voegden zich bij de familie Tuffy, buiten de OK. Artsen en verpleegkundigen hadden op de SEH al een lichamelijk onderzoek gedaan, waarbij ze Trudy prikjes hadden toegediend op haar voorhoofd en daarna steeds verder naar beneden op haar lichaam. Ze prikten haar keer op keer, maar de enige prik die ze gevoeld had was de eerste. ‘Ik hoopte dat de zenuwen weer op gang zouden komen, dat ze verdoofd waren en weer zouden gaan werken,’ zegt Keith. ‘Maar het werd steeds duidelijker dat dat niet ging gebeuren.’

Dr. Bomback werd stil. Er was geen goede manier om dit slechte nieuws te brengen: er kwamen geen zenuwimpulsen meer voorbij Trudy’s nek-letsel. De enige reden waarom ze haar schouders nog kon bewegen en zelfstandig kon ademen, was dat deze bewegingen en functies werden gecontroleerd door zenuwen die van boven haar letsel naar haar hersenen gingen.

Volgens het protocol moest Trudy nog een MRI-scan krijgen, als begeleiding bij de operatie. Maar dat zou extra tijd kosten en dr. Bomback wilde niet wachten. Terwijl de minuten wegtikten, veroorzaakten de immuuncellen bij het letsel een ontsteking, die de druk op Trudy’s ruggenmerg deed toenemen. Normaal gesproken ruimen deze cellen beschadigd weefsel op maar nu waren ze onvervangbare zenuwcellen aan het vernietigen. Dr. Bomback wilde Trudy steroïden toedienen om de ontsteking te remmen. Keith gaf hem toestemming. ‘Ik wil nu gaan opereren,’ zei dr. Bomback tegen Trudy.

Om bijna elf uur ’s avonds kwam hij de OK weer uit, op zoek naar Keith. Hij en dr. Kramer hadden Trudy’s ruggenmerg bevrijd van de druk van de verschoven wervel. Daarna had hij de wervelkolom gestabiliseerd met stalen pennen. Trudy was een uur geleden bijgekomen uit de narcose, maar er was geen sprake van beweging of gevoel onder het letsel.

‘Dr. Bomback zei: “Als er nu niets gebeurt, is de prognose erg somber,”’ herinnert Keith zich. ‘Ik wist dat hij bedoelde dat mijn vrouw nooit meer zou kunnen lopen of haar armen zou kunnen gebruiken.’

Toen Keith eindelijk bij zijn vrouw mocht, vertelde hij haar niet wat de chirurg had gezegd, en gelukkig stelde zij ook geen vragen. Maar ze moest alsmaar denken aan de teleurstelling die ze had gezien op het gezicht van dr. Bomback toen hij zich over haar heen had gebogen in de verkoeverkamer. Ze was nooit het type geweest dat in de sofa zat – ze had haar handen vol met haar job en de jongens, en ’s avonds ging ze vaak hardlopen. In het weekend tuinierde ze graag. ‘Ik wil niet alleen nog maar een hoofd zijn,’ dacht ze. ‘Hoe kan ik nu een goede moeder zijn als ik me niet kan bewegen?’

Elk halfuur kwam een verpleegkundige de kamer binnen die haar primaire levensfuncties controleerde en haar vroeg of ze iets kon bewegen. Toen, rond drie uur ’s nachts, dacht Trudy dat ze iets voelde. De grote teen aan haar linkervoet; bewoog die? ‘Ja,’ zei Keith. De verpleegkunde was lyrisch; Trudy was minder enthousiast. ‘Ik dacht: en dan? Ik beweeg een teen. Wanneer kan ik de rest bewegen?’

Maar de volgende morgen merkte ze dat dr. Bomback er ontzettend gelukkig mee was. ‘Ik zou blij zijn geweest met elke beweging, maar een teen is buitengewoon goed, omdat die ver van het getroffen gebied ligt,’ zegt hij. ‘Het betekende dat er signalen langs haar hele wervelkolom gingen.’

Dr. Bomback wist dat de kans nog steeds bijzonder klein was dat Trudy ooit weer zou kunnen gaan. Maar nu leek het mogelijk dat ze zelf rechtop zou kunnen gaan zitten in bed, of zichzelf misschien in en uit een rolstoel zou kunnen tillen. Maar voor Trudy, die zich niet bewust was van de prognose, betekende de opwinding van haar dokter veel meer. ‘Het maakte me vastbesloten,’ zegt ze. ‘Ik zei tegen Keith: “Maak je geen zorgen. Ik ga mijn best doen om weer beter te worden.”’

‘Vertel ons eens wat je doelen zijn tijdens je verblijf hier,’ vroeg een therapeut. Het was een week en twee operaties na het ongeluk, en Trudy was net aangekomen in Gaylord Hospital, een klinisch revalidatiecentrum in Wallingford (Connecticut).