Je lichaam als game

Binnenkort zullen alle medische scans hierop lijken. En, ongelofelijk, ze kunnen gemaakt worden door uw huisarts met alleen een laptop en een soort Xbox-controller. Deze foto’s bevatten dezelfde informatie als een donkere zwart-witfoto van een CT- of MRI-scan. Maar ze zijn een wereld van verschil. Met nieuwe software, genaamd BodyViz, is het mogelijk uiterst scherpe en gedetailleerde beelden te produceren.
 
In plaats van een platte 2D-foto die meestal wordt gemaakt als u wordt gescand, gebruikt het BodyViz-proces de informatie om foto’s in kleur en 3D te maken. En hoewel sommige CT-scans wél heldere kleurenfoto’s van organen geven, laat BodyViz chirurgen, met één druk op een knop, verschillende aspecten van het lichaam zien: alleen de bloedvaten of de botten, of een draaibare 360-graden-afbeelding.
 
Door de software te gebruiken, kunnen chirurgen binnen enkele minuten een operatie voorbereiden, terwijl dat vroeger uren duurde. De veiligste manier vinden om het lichaam in te gaan, is makkelijker, nauwkeuriger en dus minder indringend met deze techniek.

‘Door dit systeem kunnen chirurgen de operatie virtueel uitvoeren, voordat ze echt aan de slag gaan,’ aldus Curt Carlson, directeur van Ames, het bedrijf dat BodyViz maakt. ‘In één oogopslag zie je ieder deel van het lichaam alsof je erlangs vliegt.’ Men kan dus door organen reizen en op zoek gaan naar de eerste tekenen van kanker in de darm of verstoppingen in de bloedvaten. Omdat BodyViz is gebaseerd op computerspeltechnologie die al wereldwijd wordt gebruikt, kost het systeem maar 4500 euro en zou het al in een paar jaar bij huisartsen kunnen worden gebruikt. BodyViz verandert nu al de werkwijze van artsen. Op de scan kan je onmiddellijk zien wat er aan de hand is. Dat verkleint de kans op verrassingen tijdens een operatie.
 
Maar wanneer chirurgen oefenen op de patiënt voor de operatie, is de link met computerspellen het duidelijkst. Met een druk op een knop op de controller (vrijwel identiek aan die van de Xbox) komt een gereedschapslijst te voorschijn. Maar in plaats van zwaarden of pistolen zijn er scalpels en andere chirurgische instrumenten. De chirurgen kunnen met een ongelofelijke nauwkeurigheid aangeven hoe ze willen snijden of sonderen. Dankzij duidelijke foto’s kunnen kleine incisies bij een kijkoperatie op precies de juiste plaats worden gemaakt en zijn mogelijke obstakels op voorhand te zien. Het eerste ziekenhuis dat BodyViz gebruikte was The Methodist Hospital in Houston (Texas), vorig jaar februari. Dr. Brian Butler, hoofd van de afdeling radiologie en oncologie, legt uit dat het werken met mensen buiten zijn veld nieuwe perspectieven biedt.

‘Computergamers begrijpen direct het principe van één gebied raken en de omringende gebieden beschermen,’ zegt hij. ‘En dat moeten we doen bij bestralen: de maximale hoeveelheid op het doel richten en elders zo minimaal mogelijk.’ Dat is bijna niet te doen met een 2D-afbeelding van een gewone scan. ‘Dankzij 3D kunnen we precies zien waar iedere straling door het lichaam gaat.’ Andere ziekenhuizen verwijzen patiënten al naar The Methodist voor een second opinion voor een operatie. De scans worden geprojecteerd op een groot scherm. Dankzij deze afbeelding kunnen experts uit verschillende specialisaties overeenkomen waar ze naar kijken; iets wat niet altijd ging met 2D-scans.
 
BodyViz kan ook patiënten een kostbaar nieuw inzicht geven. ‘Reguliere CT-scans geven kankerpatiënten geen idee wat er aan de hand is,’ aldus dr. Brian Butler. ‘Maar nu krijgen dokter en patiënt meer kijk op wat er gebeurt en dat is minder beangstigend.’ Wanneer BodyViz in België beschikbaar zal zijn is nog niet bekend.